Ilıman Kuşak İklimleri

Ilıman Kuşak İklimleri 1200x900

Ilıman kuşak iklimi, ormanlık bölgeler ile tundralar arasında kalan bölümde görülen iklim çeşididir. İklim özelliklerinin çeşitliği ve aşırı sıcak veya soğuk olmayışı en önemli özelliğidir. Dünya’nın yüzde 15’ini oluşturan bu kuşakta toplam nüfusun %48’i yaşar. Ekonomik ve teknolojik açıdan en güçlü ülkeler bu kuşak üzerinde yer alır.

Bu tür iklimler denizden uzak Asya ve Orta Kuzey Amerika gibi bazı alanlarda, yaz ve kış arasında farklılıklar ciddi derecede yüksek olduğundan onları karasal iklime zorlar. Bu bölgeler genelde tropikaldir, yüksek rakımlarda yerleşimler ılıman bir iklime sahip olabilir.

AKDENİZ İKLİMİ

Akdeniz ikliminde yaz sıcaklığı; güneş ışınlarının düşme açısına kuraklık ise alçalıcı hava hareketlerine bağlıdır. En sıcak ay ortalaması 34-45 °C, en soğuk ay ortalaması 8-10 °C dir. Yıllık sıcaklık ortalaması ise 18 °C dir. Kar yağışı ve don olayı çok ender görülür. En fazla yağış kışın, en az yağış yazın düşer. Kışın görülen yağışlar cephesel kökenlidir. Cephesel yağışlar en fazla bu iklim türünde görülür.

Yıllık yağış miktarı yükseltiye göre değişir. Ortalama 400–600 mm arasındadır. Yağış rejimi düzensizdir.

Bitki örtüsü Kızılçam ormanlarıdır. Makiler bu ormanların tahribiyle oluşmuştur. Maki; yaz kuraklığına dayanabilen; Mersin, Defne, Kocayemiş, Zeytin, Zakkum, Keçiboynuzu gibi kısa bodur ağaçlardan meydana gelen bitki topluluğudur.

ILIMAN OKYANUSAL İKLİM

Batı rüzgârlarının etkisiyle ılıman kuşak karalarının batı ve daha seyrek olarak ta doğu kıyılarında görülür. Avrupa’nın batısı ve kuzeybatısı, Kanada’nın batısı, Şili’nin güneybatısı, Güney Afrika’nın güneydoğusu, Avustralya’nın güneydoğusu ve Yeni Zelanda başlıca görüldüğü yerlerdir. Türkiye’de ise Karadeniz kıyılarında ve Kuzey Anadolu Dağları’nın Karadeniz’e bakan yamaçlarında görülür.

Yazlar serin, kışlar ılık ve her mevsim yağışlıdır. Her mevsim yağışın olması bulutluluğun fazla olmasına bu da güneşlenmenin az olmasına sebebiyet verir.

Her mevsim nemlilik fazla olduğundan günlük, yıllık sıcaklık farklarının en az olduğu iklimdir. Yıllık yağış miktarı 600–1500 mm civarındadır. Yükseltinin arttığı yerlerde yağış miktarı da artmaktadır. Yağış oluşumu rüzgârların daha çok denizden gelmesinden dolayı yamaç yağışı şeklindedir.

Doğal bitki örtüsü ormandır. Bitki örtüsü alçak kesimlerde kışın yaprağını döken yayvan yapraklı ormanlardır. Yükselti arttıkça bitki örtüsü değişir ve karma yapraklı ormanlara rastlanır. Daha yukarılarda ise iğne yapraklı ormanlar ve Alpin çayırlar görülür.

En sıcak ay ortalaması 24-25 °C, en soğuk ay ortalaması 5-6 °C dir. Yıllık ortalama sıcaklık 10-15 °C dir.

KARASAL İKLİM

Karasal iklim, kıtaların orta kesimlerinde, deniz etkisinden uzak yerlerde ve Kuzey Yarımküre ‘de etkili olan iklim çeşididir. Kışları soğuk ve karlı geçer, yazlar ise genellikle sıcak ve kuraktır. Karasal iklimin görüldüğü yerlerde kış erken başlar ve ortalama olarak 90 gün karın yerde kalma süresi vardır. Yazlar da kış kadar erken başlar ve sıcaktır; fakat nem az olduğundan dolayı bu sıcaklık fazla hissedilmez. Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık ve yıllık sıcaklık farkı çok fazladır.

Kış erken gelir, hava çok soğuktur. Kar ortalama 80-90 gün toprak üstünde kalır. Yaz da erken gelir ve çok sıcak olur. Karlar hızla erir.

En sıcak ay ortalaması 20 °C civarındadır. Bazen sıcaklık 30 °C ye kadar çıkabilmektedir.

En soğuk ay ortalaması –10 °C civarındadır. Bazı günler –40 °C ye kadar sıcaklığın düştüğü de gözlenebilmektedir.

Yıllık sıcaklık ortalaması 3-5 °C dir.

Yıllık sıcaklık farkı 40-50 °C ye kadar ulaşabilmektedir.

En fazla yağış ilkbahar ve yaz dönemlerinde düşmektedir. Karasallık arttıkça yağışlar yaz mevsimine kaymaktadır.

En az yağış kışın düşer ve kışın düşen yağışlar kar şeklindedir.

Yıllık yağış ortalaması 500–600 mm civarındadır.

Doğal bitki örtüsü bozkırdır. (Yaz yağışlarının fazlalığından dolayı Alpin çayır şeklindedir.)

Yağışın fazla olduğu yerlerde iğne yapraklı ormanlar (Tayga) vardır. Sibirya ve Kanada da iğne yapraklı ormanlara tayga ormanları adı verilir. Taygalar, Dünya ormanlarının % 15’ini oluştururlar.

STEP İKLİMİ

Step İklimi (Yarı Kurak İklim) bir geçiş iklimi özelliği gösterir. Step ikliminde yıllık sıcaklık farkı 15 – 30 °C dir. Step ikliminde en fazla yağış ilkbaharda ve yazın düşmektedir.

Orta kuşak karalarının iç kısmında görülür. Tropikal kuşak, orta kuşak ve Akdeniz iklimine komşu alanlarda yarı kurak iklim tipidir.

Görüldüğü başlıca yerler:

Orta Asya, Anadolu’nun iç kısımları, Kuzey Amerika’nın orta kısımları, İran platoları

Yıllık ortalama yağış 300–400 mm dir.

Kar yağışı ve don olayı fazla görülür.

Kış erken gelir soğuk olur; yaz erken gelir sıcak olur.

Bitki örtüsü bozkırdır.

Orta kuşak karasal iklimine benzer özellikler taşır.

Daha çok sıcak bölgelerde görülür.

Yıllık sıcaklık farkı fazladır.

Önceki yazı
Çöl İklimi
Sonraki yazı
Muson İklimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
You need to agree with the terms to proceed